یکسوم تصمیم مشتری بر اساس بسته بندی انجام میشود! رشته طراحی بسته بندی (Packaging design) یا به گفته برخی معماری مینیاتوری، یکی از رشتههای پرطرفدار و پردرآمد است که به دلیل صادرات محصولات، بازار کار فوقالعادهای پیدا کرده است. در رشته طراحی بسته بندی، هنرآموز یاد میگیرد که طراحی بسته بندی باید به نحوی باشد که مشتریان بهراحتی از محتویات داخل آن آگاه شوند و ضمناً برای حملونقل مشکلی نباشد. بستهبندی محصولات، مهمترین ویترین فروش آنها است، به همین دلیل طراحی بسته بندی نقش مهمی در فرایند بازاریابی و فروش دارد.
برای اینکه بدانیم رشته طراحی بسته بندی چیست و چه آینده شغلی دارد؟ همچنین با سبکشناسی طراحی و نیازسنجی اولیه این رشته آشنا شویم، با ما همراه شوید.
معرفی رشته طراحی بسته بندی
رشته طراحی بسته بندی در پایه دهم، در هنرستان فنی حرفهای قابلارائه است و دانشآموز با گذراندن دوره اول متوسطه میتوانند اقدام به انتخاب رشته طراحی بسته بندی کند. این رشته، یکی از زیر شاخههای رشته گرافیک است. در رشته بسته بندی، دانشآموزان کاردانش رعایت اصول زیادی را میآموزند که در ادامه بخشی از آنها را تشریح میکنیم. برای مثال این که چگونه ترکیب رنگی مناسب پیادهسازی کنند؟ تأثیر روانشناسی رنگها چقدر است؟ نحوه طراحی انواع بسته بندی به چه صورت است؟ اکنون به چند مورد دیگر توجه کنید.
اصل ایجاد دیلاین
Dielineها خطوطیاند که نشان میدهند، برای رسیدن به بسته نهایی بسته بندی کدام قسمتها باید برش بخورند و کدام قسمتها، باید تا شوند. زمانی که طراحی بسته بندی تمام شد و شکل موردنظر نهایی شد، باید خطوط دیلاین را اضافه کرد تا به بتوان چاپگرها آموزش داد که خط تا و خط برش در کجاها قرار دارند.
اصل درج اطلاعات و دستورالعملهای محصول
شاید طبق محل سکونت شما، قوانین مربوط به بسته بندی مواد متفاوت باشد. در مورد خوراکیها و مواد غذایی باید اطلاعاتی چون وزن محصول، ارزش غذایی و مواد تشکیلدهنده آن روی محصول درج شده باشند. به همین شکل برای هر نوع محصول خاص، الزام به وجود اطلاعات به خصوصی در زمینههای مختلف روی بسته بندی وجود دارد.
اصل چاپ صحیح روی بسته بندیها
بر اساس بودجه میتوان از چاپ دیجیتال یا افست استفاده کرد. چاپ بر روی محصول میتواند به یکی از اشکال زیر باشد:
لاک نقطهای
لمینت
نقشبرجسته
مهروموم سرد
برای داشتن یک چاپ صحیح حتماً باید موارد زیر را رعایت نمود:
جهت تطبیق بهتر رنگ RGB را به CMYK تغییر دهید.
فایل خود را برای چاپ روی حالت PDF/X-4 قرار دهید.
کیفیت چاپ باید بالا و روی 300 dpi باشد.
ترکیببندی المان
المانهای موجود در طراحی، تعیینکننده ظاهر آنهاست. هرچه این المانها فکرشده و ظریف باشند، اثربخشی بیشتری بر مخاطب دارند. مثلاً در طراحی بسته بندی جعبه ادکلن یا بسته بندی غذای بیرون بر ترکیببندی المانها بر اساس اصول و قواعد خاص گرافیک تعیینکننده میزان هنر و خلاقیت یک گرافیست است.
آشنایی با انواع بسته بندی در رشته طراحی بسته بندی
بستهها انواع متنوع دارند. مثلاً بسته انتقالی یا بسته توزیعی نوعی از بستهبندی است که برای حمل در کشتی و جابهجایی در فروشگاه استفاده میشود. گاهی بستهها را برحسب لایه موجود و عملکرد به دستههای اولیه، ثانویه و… تقسیم میکنند.
بستهبندی اولیه: کوچکترین واحد توزیع است و اولین لایه در برگیرنده محصول است که در تماس مستقیم با محصول است و آن را در برمیگیرد.
بستهبندی ثانویه: بیرون از بستهبندی اولیه است و میتواند برای گروهبندیکردن بستههای اولیه باشد. از این نوع بسته بندی بیشتر برای بسته بندی محصولاتی استفاده میشود که نیاز به ارائه بهصورت بستهای وجود دارد مانند بسته بندی زعفران که بسته بندی ثانویه دارد.
بستهبندی سوم: برای حمل در کشتی و توزیع عمده بکار گرفته میشود. این بسته بندی صرفاً باهدف محافظت از بسته بندی اولیه و ثانویه طراحی میشود.
سبکشناسی در طراحی بسته بندی
از سبکهای شناخته شده در طراحی بسته بندی، میتوان به 10 مورد زیر اشاره کرد:
- نوگرایی (Modernism) یا سبک بینالمللی (International Style) که باوهاوس در آلمان از شناختهشدهترین مکاتب این سبک است.
- دِ اِستیل (De Stijl) در هلند در این سبک و در حوزه طراحی گریت ریتفلد (Gerrit Rietveld) را میتوان نام برد. پیت موندریان نقاش نامی نیز، از نامداران همین جنبش هنری در حوزه نقاشی است.
- فن هایتک (High Technology)
- لبه جدید (New Edge)
- کمینهگرایی (Minimalism) که از بزرگان این سبک میتوان به فیلیپ استارک فرانسوی اشاره کرد.
- سبک ممفیس که بنیانگذار آن، طراح مشهور ایتالیایی اتوره سوتساس است.
- آرت نووو (Art Nouveau) از سبکهای قدیمی طراحی است که در طی سالهای ۱۸۸۰ تا ۱۸۹۰ میلادی ایجاد شد. در این نوع طراحی از خطوط پیچکی و گیاهی و شعله مانند استفاده میشود.
- سبک آمریکایی (American Style)
- جنبش دویچر ورکبوند آلمان
- استریم لاینینگ (Streamlining) استفاده از فرم قطرهای و آیرودینامیک در این سبک طراحی متداول است. خاستگاه این سبک آمریکاست.
نیازسنجی اولیه برای طراحان بسته بندی
افراد مشغول در این رشته گرافیکی، باید بدانند سؤالات مهم پیش از شروع طراحی بسته بندی چیست؟ قبل شروع طراحی به این سؤالات فکر کنید:
- محصول شما چیست؟
- بودجه شما چقدر است؟
- بسته بندی سایر رقبا چگونه است؟
- مردم چگونه محصول را خریداری میکنند؟ (بهصورت آنلاین، از یک فروشگاه بزرگ یا یک بوتیک کوچک)
- مخاطب هدف محصول شما کیست؟
آینده شغلی در رشته طراحی بسته بندی
باتوجهبه توسعه مشاغل و نیاز آنها به بسته بندی این رشته آینده شغلی زیادی دارد. چرا که کسبوکارها بسته به اجناسی که تولید میکنند و مواردی که کم یا زیاد میشود تغییراتی که دربسته بندی ایجاد میکنند نیاز این دارد که یک فنورز با دانش و علم بسته بندی این کار را انجام دهد. هنرآموزانی که در رشته بسته بندی تحصیلکردهاند میتوانند بهصورت انفرادی یا تیمی در مشاغل زیر مشغول به کار شوند:
- فعالیت بهعنوان طراحی در دفترهای تبلیغاتی
- فعالیت بهعنوان طراح بسته بندی بهصورت فردی در هر زمینه که موردنیاز باشد؛ مانند طراحی بسته بندی مواد غذایی، طراحی بسته بندی لوازم آرایشی و بهداشتی و …
- فعالیت در کارگاههای چاپ بسته بندی
- فعالیت در کارخانه و کارگاههای تولید محصول
- فعالیت در مراکز هنری
- تولید و طراحی انواع جعبه و پاکتهای کادویی
- فعالیت در آموزشگاهها برای آموزش طراحی بسته بندی
درآمد رشته طراحی بسته بندی
میزان درآمد این رشته وابستگی زیادی به میزان مهارت، کیفیت کاری و همچنین سبککاری دارد، البته برخی از طراحان گرافیک بسته بندی که در حوزههای مخصوص مثلاً بسته بندی جواهرات و زعفران کار میکنند دستمزد بیشتری دریافت میکنند.
در پایان!
رشته طراحی بسته بندی، ترکیب صنعت و هنر است که برای افزایش کیفیت فروش محصول و حملونقل انجام میشود. در مقاله وظایف یک طراح بسته بندی به طور کامل درمورد علوم پایه و فرعی این رشته توضیح داده شده است؛ اما به طور خلاصه بسته بندی به هرگونه پوششی گفته میشود که برای عرضه محصول به بازار با اهداف مختلف استفاده میشود.
نقش آبرنگ ارائه دهنده ی انواع خدمات چاپ است، با ما حرفه ای بدرخشید!
- آدرس:
اصفهان ، خیابان اشراق شمالی ، نبش کوچه 5 ، مجتمع الهیه ، طبقه 4 ، واحد 401
- شماره های تماس:
31323008-9 – 031
09132127209 ، 09132664095
پیشنهاد مطالعه: قیمت طراحی و چاپ بسته بندی در اصفهان
باید دید هنرجو چه میزان علاقه و اشتیاق در یادگیری علم طراحی بسته بندی داشته است. در کنار علاقه، میزان خلاقیت، تمرین و تکرار، خلاقیت و… در فعالیت تخصصی فرد تأثیر میگذارد.
یک طراح بستهبندی باید قدرت تصویرسازیاش را تقویت کند. کار با نرمافزارهای گرافیکی را بهخوبی بلد باشد و از تأثیر رنگها در روان افراد اطلاعات لازم را کسب کند.
بله. امکان ادامه تحصیل در دانشگاههای پودمانی و سراسری نیز در کلیه رشتهها را با رعایت قوانین کنکور و دانشگاهها دارد.
درسهایی که قبلاً نمره قبولی در آنها کسب شده باشد نیازی به مهارت مجدد ندارد و در درسهای عمومی نیز تطبیق واحد داده میشود.

