031-31323008-9

021-28427209

08 30 32 31 031
09 72 42 28 021

کلیشه سازی و آموزش ساخت کلیشه

5/5
کلیشه سازی چیست؟ [ 6 روش مفید برای ساخت ]

کلیشه سازی یکی از مراحل قبل چاپ برای بسته بندی  است که معمولا برای چاپ برجسته  به‌کار می‌رود. از جمله چاپ‌های برجسته که از کلیشه به‌عنوان فرم حامل استفاده می‌کنند، می‌توان به چاپ لترپرس و چاپ فلکسو اشاره نمود. به کلیشه چاپ با شیوه لترپرس که به فرم حروفی هم گفته‌می‌شود. اما فعالان حوزه بسته بندی مایلند با کاربرد کلیشه سازی، جنس کلیشه چاپ، نحوه قالب‌گیری و انواع آن مفصل بخوانند. پس این مقاله دقیقا برای شماست.

کاربرد آموزش ساخت کلیشه

کلیشه، نوعی صفحه چاپ ابتدایی و قدیمی می­باشد که در اواخر قرن 18 توسعه یافته و به صورت گسترده از آن در چاپ مطبوعات و روزنامه‌ها و سایر موارد به علت سرعت بالایی که در چاپ داشت مورد استفاده قرار ­گرفت. در چاپ با ماشین‌های لترپرس مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این حالت حروف فلزی و کلیشه و گراور تصویر، یک فرم کامل چاپی را  تشکیل می‌دهند. در چاپ با ماشین لترپرس رول، از پلیت‌های فتوپلیمری (نایلو پرینت) استفاده می‌شود. فرم لترپرس در دو نوع خطی و هافتون تهیه می‌شود، که هر دو برجسته هستند، سطح برجسته فرم لترپرس، مرکب را دریافت کرده و به کاغذ و مقوا  انتقال می‌دهد، درحالی‌که سطوح پایین و گودتر آن مرکب نمی‌گیرند.

آموزش کلیشه سازی - مهرسازی آسان

جنس کلیشه چاپ

وقتی یک قطعه دارای گوناگونی در مواداولیه ساخت باشد، یعنی در آن صنعت پرطرفدار است. کلیشه‌ چاپ در قدیم از فلز ساخته می‌شد ولی هم‌اکنون با توسعه تکنولوژی و به‌روز شدن دستگاه‌ها و صد البته پرکاربرد بودن این قطعه انواع پلاستیکی و ژلاتینی کلیشه چاپ ساخته می‌شود‌. ساخت کلیشه‌های چاپ فلزی در گذشته زمان‌بر بود و هزینه بیشتری برای ساخت آن‌ها صرف می‌شد، اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی ساخت این وسیله با سرعت مطلوبی انجام می‌شود و در حال حاضر  مدل ژلاتینی کاربرد بیشتری دارد.  

نحوه قالب گیری کلیشه

پلیت‌های تکثیری، از روی سطوح برجسته آماده برای چاپ مسطح لترپرس که بر روی فلز و یا به شکل کلیشه آماده شده، کپی می‌شوند. قالب‌های فلزی از نوع اشتریوتایپ (Sterotypes) و الكتروتایپ(electrotypes)  جای خود را به قالب‌های تکثیر که از جنس لاستیک و یا پلاستیک هستند، داده‌اند.

لاستیکی که از آن برای تکثیر کلیشه استفاده به‌کار می‌رود، از جنس لاستیک طبیعی، لاستیک مصنوعی و یا مواد پلاستیک مصنوعی است. انتخاب نوع لاستیک بستگی به نوع کار تکثیر و نوع چاپی آن دارد. مثلا در چاپ لترپرس و فلکسو که هر دو از نوع چاپ برجسته هستند، استفاده از پلیت های لاستیکی و پلاستیکی مرسوم است.

پلیت‌های پلاستیکی را می‌توان از جنس ترموپلاستیک (Thermoplastic) – که ماده چسبناکی است و در اثر گرما نرم می‌شود و یا ترموست (Thermost) که در حالت مذاب قابل ریخته‌گری است اما بعد انجماد باز قابل ذوب نمی‌باشد، تهیه کرد.  مواد ترموپلاستیک با حرارت نرم گشته و بعد از مدتی سفت می‌شوند. روش قالب‌گیری و تهیه پلیت‌های پلاستیکی مانند هم است و در مورد استفاده از مواد ترموست مثل Bakelite برای تهیه قالب از پلیت اصلی استفاده می‌گردد که این شیوه با به‌کارگیری پرس هیدرولیک صورت می‌پذیرد.

 مواد پلاستیک ترموست را اولا با حرارت نرم کرده و با ادامه حرارت‌دهی آن را به‌شکلی در می‌آورند که قابل قالب‌گیری در فرم موردنظر شود. روش تکثیر پلیت‌های لترپرس همان تکرار تولید پلیت با روش قالب‌گیری است، با این تفاوت که مواد مصرفی مثل پلاستیک و یا لاستیک را برای تهیه و تکثیر پلیت در تماس با قالب تهیه شده قرار می‌دهند. پلیت‌های قالب‌گیری شده را در اندازه و ضخامت مورد نظر تهیه می کنند و پلیت‌های پلاستیکی را با چسب روی ورقه‌های پلاستیک شفاف می‌چسبانند. این شیوه‌ها امروزه قدیمی شده و به‌علت حجیم‌بودن دستگاه‌ها، طولانی‌شدن بیماری‌زایی و زمان تولید، کنار گذاشته شده‌اند.

بیشتر بخوانید : بنر تبلیغاتی چیست و منظور از طراحی بنر چیست؟

چاپ کلیشه ارزان با کیفیت بالا سفارش آنلاین و ارسال

مزایای کلیشه چاپ

کلیشه چاپ یک ورق منعطف است که به‌صورت یک قالب بوده و طرح‌ دلخواه بر روی آن شکل گرفته‌است‌، این متریال دارای مزیت‌های زیر است:

  • ساخت کلیشه چاپ هزینه گزافی ندارد.
  • سرعت کلیشه چاپ بسیار بالاست.
  • جوهر زود خشک می‌شود و نیاز به زمان ندارد.
  • رنگ‌های آن ثابت و بادوام هستند. 
  • چاپ کاملا منطبق است و کاربرد کلیشه چاپ بسیار فراوان است. در زمان و هزینه با این متریال در صنعت چاپ صرفه‌جویی چشم‌گیری رخ داده است.
  • جوهری که برای کلیشه چاپ ساخته می‌شود بر پایه آب است و هیچ گونه ماده سمی و مضری برای طبیعت و انسان‌ها ندارند.
  • کلیشه چاپ سبک است و وزن خاصی ندارد به همین جهت ذخیره‌سازی و توزیع آن آسان است. با این متریال رنگ‌های متنوعی را بر روی لایه‌های متخلخل، صاف و صیقلی می‌شود، چاپ کرد. 
    رنگ‌های چاپ شده با کلیشه واضح‌اند و نیاز نیست مثل چاپ‌های دیگر از چند رنگ استفاده شود، تا به وضوح مورد نظر برسد.
  • با کلیشه چاپ به‌هیچ‌‌وجه طرح‌های ایجاد شده مغایرت ندارند. از آغاز تا پایان هر لایه شبیه همان طرح اول است.

معرفی دستگاه کلیشه چاپ

برای اینکه چاپ با کلیشه انجام شود، دستگاه مخصوص به خودش باید باشد. دو نوع دستگاه چاپ کلیشه در بیشتر مجموعه‌های چاپی وجود دارد که عبارت است از:
وقتی که لازم است از کلیشه ژلاتینی استفاده شود، دستگاه مخصوص به آن غلتکی است و قالب‌های ژلاتینی بسیار انعطاف‌پذیر هستند.
در برخی شرایط نمی‌شود دستگاه به صورت خودکار به امور کلیشه چاپ رسیدگی کند و کاربرد آن دستی است‌ و رنگ با کمک دست روی سطح مورد نظر انتقال پیدا می‌کند‌. این دستگاه از چارچوب، توری و شابلون ساخته شده است.

انواع کلیشه چاپ، کاربرد و روش ساخت آن

بعد از اینکه با کلیشه چاپ آشنا شدید حالا نوبت  انواع، کاربرد و روش ساخت این محصول پرکاربرد است: 

  • کلیشه‌های ژلاتینی

مورد کاربرد در کلیشه سازی کارتن‌سازی و چاپ غلتکی : جنس این کلیشه تا حدودی کش می‌آید و زمانی که بر روی دستگاه نصب می‌شود طرح تا حدودی کشیده می‌شود، بسیار پرکاربرد بوده و سرعت بالای دارد. برای ساخت کلیشه چاپ ژلاتینی طرح مورد نظر توسط کامپیوتر بر روی کاغذ مخصوصی به نام کالک پرینت گرفته می‌شود‌، سپس کاغذ، ژلاتین درون میز نور یووی قرار می‌گیرند و بعد از نوردهی با فرچه و حلال مخصوص شست‌وشو داده می‌شود تا برجستگی مورد نظر صورت گیرد.

  • کلیشه‌های فلزی

اولین و قدیمی‌ترین نمونه کلیشه چاپ فلزی بوده است که به صورت سنتی ساخته می‌شود و در چاپ طلاکوب کاربرد دارد. ساخت کلیشه چاپ فلزی به این صورت است که بر روی سطح مورد نظر مواد حساس به نور پخش می‌شود و برای گود کردن قسمت‌های غیرضروری از اسید استفاده می‌شود و قسمت‌های نور خورده محکم می‌شود.

  • کلیشه‌های تامپو یا کلیشه داغی

  • کلیشه چاپ سلیک یا شابلون چاپ

نقش و نگارهای که بر روی پارچه‌ها می‌بینید توسط این کلیشه انجام می‌گیرد‌. روش ساخت کلیشه چاپ سیلک به این صورت است که بر روی طرح پرینت گرفته شده یک لایه نازک از لاک مخصوص بر روی تور شابلون کشیده می‌شود و داخل دستگاه قرار می‌گیرد، بعد از نوردهی، شابلون با فشار آب شسته می‌شود تا آماده شود.  

بیشتر بخوانید : مفهوم نماد و علائم روی بسته بندی

ساخت کلیشه فوری - چاپ نقش آبرنگ
  • کلیشه دیجیتال

برای چاپ فلکسی‌گرافی کاربرد دارد. در گذشته از کلیشه چاپ لاستیکی استفاده می‌شد و امروزه با پیشرفت تکنولوژی صفحات آن تبدیل شده به فوتوپلمیری که بسیار انعطاف‌پذیر است. ساخت کلیشه چاپ دیجیتال، یک لایه ماسک دارند که به نور لیزر خاصی حساس هستند و بعد از لیزر شدن مانند فیلو آنالوگ عمل می‌کند و قسمت‌های که به آن نور نرسیده است شسته می‌شود و بعد از خشک شدن مجدد نوردهی می‌شود.

  • کلیشه چاپ چوبی

این مدل نیز قدیمی است و کاربرد آن در روش‌های چاپ لترپرس یا چاپ برجسته است. مراحل ساخت این کلیشه مانند نمونه فلز است.

آموزش ساخت کلیشه فوری

ابتدا طرح کلیشه را درون نرم افزار فتوشاپ یا نرم افزار کورل آماده نمود و با پرینتر لیزری روی کاغذ کالک و یا طلق ترنس پرینت می گیریم سپس با نایلوپرینت خام درون دستگاه یووی کلیشه ساز قرار میدهیم تا نور یووی طرح را روی سیلیکون چاپ کند.

بعداز اتمام نوردهی باید آن را با فرچه و حلال شستشو داد تا برجسته شود.کلیشه سازی فلزی به دو روش دستی و اتوماتیک انجام می‌شود. دستگاه اتوماتیک کلیشه‌سازی مراحل چاپ طرح و شستشو را اتوماتیک و بدون دخالت دست انجام می‌دهد، اما دستگاه کلیشه‌سازی دستی مرحله شستشو به‌صورت دستی انجام می‌شود.

آموزش ساخت کلیشه

برای ساخت کلیشه باید ابتدا طرح را درون کامپیوتر و با نرم افزار فتوشاپ و یا نرم افزار کورل آماده نمود و بعد آن را روی کاغذ کالک پرینت گرفت. پس از آماده شدن پرینت باید آن را با کلیشه خام درون دستگاه ساخت کلیشه قرار داد تا نور یووی ماوراء بنفش طرح را روی آن حک کند. بعد اتمام نوردهی باید کلیشه خام را شستشو داد تا برجسته شود کلیشه ژلاتینی با تینر روغنی و بنزین شسته می‌شود و کلیشه فلزی با الکل صنعتی و مسواک. با دستگاه کلیشه سازی علاوه بر ساخت کلیشه می‌توان شابلون چاپ سیلک، مهر ژلاتینی و مهر برجسته فلزی را هم به‌راحتی و با همان روش ساخت کلیشه آماده نمود.

کلیشه سازی کارتن

کلیشه کارتن سازی از ورق های ژله ای‌ ساخته می‌شود. مهر نمونه بارز برای معرفی کلیشه به مخاطب عمومی است. کلیشه دقیقا از ژلاتینی ساخته می‌شود که در ساخت مهر استفاده می‌شود. با این تفاوت که سطح ژلاتینی کلیشه ضخیم تر و حدود چهاربرابر ژلاتینی است که برای ساخت  مهر، به کار می‌رود. ضخامت کلیشه مخصوص چاپ بر روی  کارتن نزدیک به 5 میلی‌متر می‌باشد. همان‌گونه که در استفاده از مهر نیاز است سطح ژلاتینی ابتدا آغشته در رنگ شود و سپس بر روی سطح کاغذ ضربه زده شود. در چاپ کارتن نیز از همین روش بهره می‌گیرند.

کلیشه، در یک نگاه!

کلیشه ورقی کشسان از جنس پلاستیک و یا ژلاتین است که از طرح چاپی موردنظر، که از آن برای چاپ روی سطوح استفاده می­شود. کلیشه به‌عنوان شابلون‌های منعطف در چاپ فلکسو کاربرد دارد.

نقش آبرنگ ارائه دهنده ی انواع خدمات چاپ است، با ما حرفه ای بدرخشید!

  • آدرس:

اصفهان ، خیابان اشراق شمالی ، نبش کوچه 5 ، مجتمع الهیه ، طبقه 4 ، واحد 401

  • شماره های تماس:

31323008-9 – 031
09132127209 ، 09132664095

طرح‌ موردنظر که شکل گرفت سپس کلیشه چاپ بر روی یک سیلندر قرار می‌گیرد و وارد یک سینی رنگ می‌شود بعد از اینکه به جوهر آغشته شد طرح مورد نظر برای چاپ آماده است. 

جهت ساخت کلیشه علاوه بر میز نور مخصوص مواردی چون صفحه خام ژلاتینی، اسپری راپید، حلال شستشو و کاغذ کالک نیاز است. با توجه به تعداد رنگ طرح بین یک تا چهار عدد کلیشه لازم می‌باشد. برخی از دستگاه‌های فلکسو که قابلیت چاپ پنج رنگ را دارند، متناسب با آن می‌توان پنج کلیشه ساخت که عموما رنگ پنجم برای رنگ‌های خاص مانند طلائی و نقره‌ای به‌کار می‌رود.

فهرست مطالب این مقاله

LinkedIn
Twitter
Telegram
WhatsApp

برای دریافت مشاوره رایگان ، متناسب با سلیقه  و نیازتان از راه های ارتباطی زیر استفاده کنید:

تماس با مشاوران نقش آبرنگ

031-31323008

تماس با متخصص دیجیتال مارکتینگ

09132664095

تماس با متخصص طراحی و چاپ و تبلیغات محیطی

09132127209

برای برقراری ارتباط سریع در واتس اپ ، با انتخاب بخش مورد نظر پیام خود را ارسال کنید